Ömer Beyguaa’nın doğumunun 115.Yılı

Bu yıl tanınmış Abhaz araştırmacısı, Abhaz dili, edebiyatı, tarihi ve mitolojisi konusunda sayısız eserler vermiş olan ve Abhazya devletinin en yüksek nişanı olan birinci dereceden “Akhidz-apşa” nişanı sahibi Ömer Beyguaa’nın 115.doğum yıldönümü.

Abhazya’da bu amaçla yıl boyunca gerçekleştirilecek etkinlikleri düzenlemek ve idare etmek üzere Başbakan Artur Amkuab başkanlığında bir devlet komisyonu oluşturuldu. Çeşitli bakanların, yazar ve bilimadamlarının bulunduğu komisyonda “Uluslararası Apsny Vakfı” başkanı Soner Gogua ve Apsuwara Komisyonu başkanı çevirmen Oktay Chkotua’da yer alıyorlar.

Ömer Beyguaa 1 temmuz 1901 yılında Türkiye’nin Düzce vilayetine bağlı Efteniye köyünde dünya’ya geldi. Babası Bayram ve annesi Şamha Mkıd, Abhazya dışında yaşamlarını sürdürmek zorunda kalan sürgünzedelerdendi. O zor günlerde dünya’ya getirdikleri evlatlarının, günün birinde halkı için adeta bir sabah yıldızı olacak olan büyük araştırmacı Ömer Beyguaa olacağını kim bilebilirdi?...

Ömer Beyguaa, eşsiz çalışmaları nedeniyle ölümünden sonra Abhazya devletinin en yüksek nişanı olan birinci dereceden “Akhidz-apşa”nişanı ile onurlandırıldı. Ayrıca başkent Sohum’da bir caddeye adı verilerek, 3 ekim 2013 tarihinde bir diyaspora müzesi de onun adı altında oluşturuldu. Diyasporada yaşayan soydaşlarımıza ait tarihi materyallerin ve Ömer Beyguaa’ya ait kişsel eşyaların sergilendiği müze, günümüzde başkentin en ilgi gören mekanlarından biri durumunda.

“Kendisiyle yaş farkımız olmasına rağmen Ömer Beyguaa’yı şahsen tanıma onuruna eriştim, bir kaç kez de evinde ziyaretinde bulundum. Bana göre Dirmit Guliya Abhaz ulusu için ne ifade ediyorsa Ömer Beyguaa’da diyaspora  öncelikli olmak üzere tüm ulusumuz için aynı şeyi ifade etmektedir. O, bizim dilimiz, tarihimiz ve mitolojimiz başta olmak üzere bize ait olan tüm değerleri, yılmak ve yorulmak bilmeyen bir enerjiyle ele almış ve ortaya ulusal bilincimizi korumada en önde gelen başvuru kaynaklarımız arasında yen alan eşsiz değerdeki eserlerini ortaya koydu. Bizler, dilimizin ve tarihimizin ne denli köklü ve kadim olduğunu onun eserlerinden öğrenebildik. Ben şahsen bugün de onun eserlerinden her an yeni bir şeyler öğrenmeyi sürdürmekteyim.

Ömer Beyguaa, apsuwalığı ve abhaz dilini yürekten seven ve onunla ilgili paha biçilmez değerde çalışmalar ortaya koyan bir kişilikti. Onun bir çok kez “Dünya’nın geçmişini arkeolojik kazılardan daha çok dil çalışmalarının aydınlatacağı kananatindeyim. Dünya’nın en eski dillerinden olan abazaça da derinlemesine incelendikçe hem kendi büyüklüğü hem de dünya’nın geçmişi çok daha sağlıklı anlaşılabilecektir.” Dediğini hatırlıyorum.

Bugün onun 115.doğum yılı etkinliklerinden bahsediyorsak, esasen onun artık halkımız varoldukça yaşamakta olacağını da bir kez daha ortaya koymuş oluyoruz. Çünkü hala onun muhteşem eserlerinden yararlanmaktayız ve hala onun fikirleri yolumuzu aydınlatmaya devam etmekte. Bu durumun bundan böyle de aynen devam edeceğini düşünmekteyim...” Kendisiyle görüştüğümüz çevirmen Oktay Chkotua, Ömer Beyguaa ile ilgili bizebir çırpıda bunları anlatıyor.

“Uluslararsı Apsnı Vakfı” başkanı Soner Gogua ise Ömer Beyguaa ile ilgil düşüncelerini bizlerle paylaşırken şunları söylüyor: “Ömer Beyguaa bilimsel çalışmalarının yanısıra aynı zamanda anavatan ile diyaspora arasında bir köprü vazifesi de görmekteydi. 1975 yılında anavatanı ziyaret eden ilk diyaspora grubunun içinde yer alan bu büyük insan, ilk kez dünya gözüyle gördüğü ve gözyaşlarıyla suladığı vatan toprakları ve halkıyla olan bağlarını hiç bir zaman kesmedi. Bu büyük insan daha sonra da ortaya koyduğu eşsiz çalışmaları ile dilimiz ve tarihimizle ilgili bir çok karanlık noktaya ışık tutmayı sürdürdü. Bizler ulusal varlığımızı sürdürme adına daha güçlü adımlar atabilmek için bu gün yeni kuşakların onu daha yakından tanımalarını ve onun fikirleriyle yetişmelerini sağlamak için elimizen geleni yapmalı ve anısını da ebediyen yaşatmalıyız.”

Ömer Beyguaa, vatan topraklarından çok uzaklarda yaşamakta olan diyaspora coğrafyasında ortaya koyduğu çalışmaları ile halkımızın yolunu nasıl aydınlattıysa, Abhazya halkının ve devletinin yolunu da bu gün aynı şekilde aydınlatmayı sürdürüyor!